انتشار هفتمین شمارۀ گاهنامۀ کمیتۀ علمی معماری بومی ایکوموس ایران همزمان با نوروز ۱۴۰۰


هفتمین شمارۀ گاهنامۀ کمیتۀ علمی معماری بومی ایکوموس ایران در نوروز ۱۴۰۰ منتشر شد.

در این شماره این مطالب را می‌خوانید:
درآمدی بر شناخت: درآمدی بر معماری بومی روستایی گیلان / سارا اشتری ماجلان
درآمدی بر شناخت: چاخانه (چاهخانه) / معصومه طهان
درآمدی بر شناخت:  معماری بومی روستای لات (سیاه مشته) / زهرا نوتج
مقاله: گونه شناسی سردر خانه های قدیمی محله جلفا اصفهان / آندره ماروتی
مقاله: بررسی تاثیر اقلیم در جهت گیری و شکل گیری خانه ها و معابر در بافت قدیم کرمان / پیمان سلیمانی روزبهانی
مقاله: تزیینات آجری سردر خانه های سنتی دزفول / بهزاد وثیق و دیگران
مقاله: سلسله مراتب در آلاچیق های ترکمن / سپیده ایری
درنگ: جذام/ عرفان امیری آذر
یادبود: استاد اسماعیل مهربان/ حسین حیدری
ترجمه: متن شعار سال ۲۰۲۱ ایکوموس/ محمدرضا رحیم‌‎زاده
منتخب تصاویر معماری بومی

نسخۀ الکترونیک این شماره را از اینجا دریافت کنید.

عکس روی جلد: کوچه باغ‌های تفت، یزد، مهسا عباسی گراوند، ۱۳۹۹

 

 

 

 

پیام تسلیت به مناسبت درگذشت دکتر محسن منصوری‌فرد

بازگشت همه به سوی اوست

دکتر محسن منصوری‌فرد، معمار و متخصص مرمت و عضو صمیمی و فداکار و بی‌پروا در حفاظت از میراث فرهنگی ایران‌زمین بود.
او در طراحی پروژه‌های پرشمار مرمت، احیاء، بازپیرایی، و بازسازی بناها، محوطه‌ها، و فضاهای فرهنگی ـ تاریخی کشورمان، دستیار نزدیک زنده‌یاد دکتر باقر آیت‌الله‌زاده شیرازی بود. دکتر منصوری‌فرد با دارا بودن تجربیات ارزشمند، پروژه‌های فراوانی را در فضاهای تاریخی رأساً طراحی کرده است.
مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران سوگ از دست رفتن این متخصص ارزشمند میراث فرهنگی را به خانوادۀ ارجمند منصوری‌فرد و همکاران و دوستانش تسلیت می‌گوید و از آفریدگار برای او مینوی برین و برای خانوادۀ محترم منصوری‌فرد و بازماندگان و دوستدارانش شکیبایی و تندرستی مسئلت دارد.

عکس از مهندس عادل فرهنگی.

بیانیۀ ایکوموس جهانی در بارۀ شرایط تیگرای (اتیوپی)، پنجم مارس ۲۰۲۱

ایکوموس جهانی در تاریخ پنجم مارس ۲۰۲۱ بیانیه‌ای در بارۀ شرایط پیش‌آمده در منطقۀ تیگرای در شمال اتیوپی، بر اثر روابط میان این کشور و اریتره، منتشر کرد. متن انگلیسی این بیانیه را می‌توانید از اینجا دریافت کنید.

 

گذشته‌های پیچیده: آینده‌های گوناگون؛ موضوع سال ۲۰۲۱ ایکوموس جهانی

روز جهانی بناها و محوطه‌ها ۲۰۲۱

موضوع سال ۲۰۲۱:
گذشته‌های پیچیده: آینده‌های گوناگون

در بارۀ روز جهانی بناها و محوطه‌ها

در سال ۱۹۸۲، ایکوموس ۱۸ آوریل را به عنوان روز جهانی بناها و محوطه‌ها نام‌گذاری کرد. یونسکو در سال بعد، در بیست و دومین کنفرانس عمومی خود، این تصمیم را به تصویب رساند. از آن پس ۱۸ آوریل به روز بزرگداشت و اشاعۀ میراث فرهنگی و فرصتی برای ارتقای آگاهی از تنوع و ارتباط آن با ما بدل شد و روزی برای اینکه دریابیم میراث فرهنگی تا چه اندازه می تواند آسیب‌پذیر باشد و الزامات و منافع حفاظت از آن چیست. ایکوموس هر سال موضوعی را تعیین می‌کند تا اعضا، کمیته‌های ملی و بین‌المللی علمی، همکاران، و سایر علاقه‌مندان برای آن فعالیت‌هایی تدارک ببینند.
با احترام به درخواست جهانی برای فراگیری و به‌رسمیت شناختن تنوع، روز جهانی بناها و محوطه‌های سال ۲۰۲۱ خواستار این است که کلیۀ مشارکت‌کنندگان در روایت‌های موجود تأمل و آنها را بازتفسیر و بازآزمایی کنند.
ایکوموس از شما دعوت می‌کند تا برای مساهمت در تجربه‌ها گرد هم آیید ــ البته در انطباق با رهنمودهای مقامات ملی و محلی برای رعایت ایمنی شرکت‌کنندگان در شرایط همه‌گیری کووید-۱۹.

گذشته‌های پیچیده: آینده‌های گوناگون

حفاظت از میراث فرهنگی مستلزم ارزیابی نقادانۀ گذشته است، همچنان‌که اجرای آن نیازمند پیش‌بینی برای آینده است. در سال‌های اخیر، مباحثه دربارۀ حذف یا محو کردن روایاتی خاص، و رجحان دادن به برخی داستان‌ها نسبت به دیگران، اوج گرفته است. بنابراین پرهیز از نگاه‌ها و تفسیرهای جانب‌دارانه از گذشته هنگام سخن گفتن دربارۀ این تاریخ‌های پرمجادله، مستلزم گفت‌وگوهایی پیچیده است.
معاهدۀ میراث جهانی (۱۹۷۲) چنین عنوان می‌کند:«ویرانی یا انهدام هر قسمت از میراث فرهنگی و طبیعی موجب فقر شدید میراث همۀ ملل جهان می‌شود» ــ با این حال عدم‌تعادل در شناسایی، تفسیر، و نهایتاً در حفاظت مظاهر فرهنگی گوناگون همچنان تداوم دارد.
ایکوموس مشتاق است تا برای حمایت از دیدگاه‌های متنوع و فراگیر، به اشاعۀ گفتمان‌های تازه، و رویکردهای متفاوت و منحصر به فرد بپردازد.
کشف و ایجاد روایت‌های فراگیرتر می‌تواند طیفی گسترده از موضوعات حفاظتی را در بر بگیرد، از بناهای ویران‌شده در تعدی‌ها در فضاهای شهری مشترک تا پرداختن به به محوطه‌های آبا و اجدادی، و قلمروهای بومی در منظرهای فرهنگی. امروز بناها و محوطه‌های بسیاری با گذشته و اهمیت چندلایه وجود دارند که نیازمند رویکردهای فراگیرند.
در این دهۀ «اقدام برای توسعۀ پایدار» سازمان ملل متحد، ایکوموس نیاز به توجه ویژه به میراثی که بیانگر فرهنگ‌ها و جوامع متنوع است را تشخیص داده و از حقوق مساوی زنان و جوامع برای به نمایش گذاشتن آینده‌ای با رواداری بیشتر و صلح حمایت می‌کند.
بنابراین از شما می‌خواهیم که در عملی کردن این خواست که مجدداً مطرح شده است، به ما بپیوندید: آینده‌های توأم با عدل و داد مستلزم تفاسیر باز، روادارانه، و همدلانه از فلسفه‌ها و کنش‌های مربوط به میراث در زمان حال هستند، و این با تأمل در خود آغاز می‌شود.
روز جهانی بناها و محوطه‌ها در سال ۲۰۲۱ ملهم است از گفت‌وگوهای مقطعی‌ای که به ابتکار ایکوموس برگزار شده و شامل ــ و نه محدود به ــ این موارد است:افتتاحیۀ کارگاه «میراث را متنوع/نامستعمرانه کنید!» (ژوئیۀ ۲۰۲۰)، سمپوزیم‌های متعدد تشکیل‌شده دربارۀ «فرهنگ‌های مشترک، میراث مشترک، مسئولیت مشترک»، کارگاه‌های مربوط به حقوق بشر و مدیریت میراث، وبینارهای پیرامون «مردم بومی و میراث جهانی»، و «مردم + صلح: نقش میراث فرهنگی در بناکردن جهانی عادلانه‌تر و صلح‌آمیزتر از راه آموزش، تنوع، و دربرگیری جوامع».
تدابیر متعددی مانند «اقدام‌های اقلیمی»، «رویکردهای حق‌ـ‌مبنا به میراث» در طول دهۀ اقدام برای توسعۀ پایدار، و «مسافرت فرهنگ ـ طبیعت» مسیرهایی به سوی روایت‌های فراگیرتر پدید آورده‌اند.
روز جهانی بناها و محوطه‌ها در سال ۲۰۲۱ فرصتی برای ایجاد زیرساختی باز برای انواع مشارکت و همکاری پدید می‌آورد.

مشارکت کنید!

بیشتر رویدادها، به سبب شرایط فراگیری جهانی بیماری کووید-۱۹ به صورت برخط در دسترس خواهند بود. از شما می‌خواهیم که با برگزارکنندگان رویدادها در کشورتان در تماس باشید.
قالب‌های همکاری می‌تواند از جمله شامل موارد زیر باشد:

  • ارسال ویدئوهای (حداکثر) ۱-۲ دقیقه‌ای از هر کمیتۀ ملی، کمیتۀ بین‌المللی علمی، و کارگروه که رویکردهای محلی و منطقه‌ای به سوی ایجاد روایت‌های فراگیر را نشان دهد. این ویدئوها را می‌توان در زیرساخت‌های شبکه‌های اجتماعی ایکوموس منتشر کرد. توضیح، شرح لازم در مورد هر ویدئو، و نیز هشت‌تگ‌های مربوط به آن را فراموش نکنید.
  • ارسال عکس‌هایی با توضیح دربارۀ رویکردهای کنونی، روایت‌های در حال تغییر، و اهداف آینده. لطفاً مطمئن باشید که شما از حق ارسال و انتشار عکس‌ها در شبکه‌های اجتماعی برخوردارید.
  • برای تأمل در خلأهای نظری و عملی جاری، میزگردها و وبینارهای مجازی برگزار کنید و کارگاه‌هایی پیشنهاد دهید و از دیگران برای شرکت در آنها دعوت کنید. در شبکه‌های اجتماعی ماجراهایی دربارۀ گذشتۀ پیچیدۀ خود بگویید تا به روایت‌هایی فراگیرتر برای آیندۀ متنوع‌تر دست یابیم. استفاده از تصویر و هش‌تگ را فراموش نکنید.

برای پیوستن به این رویداد از هش‌تگ زیر استفاده کنید:
#۱۸April #ICOMOS #ComplexPast #DiverseFutures #IDMS2021 #IcomosIDMS2021

برای تقویت اقدامات ایکوموس در نشان دادن میراث به مثابه عامل محرک رسیدن به توسعۀ پایدار، از برگزارکنندگان رویدادها درخواست می‌کنیم که از آیکان‌های مرتبط اهداف توسعۀ پایدار استفاده کنند.
این آیکان‌ها را می‌توانید از این نشانی دریافت کنید:
https://www.un.org/sustainabledevelopment/news/communications-material/

لطفاً ما را از رویدادهای خود باخبر کنید

لطفاً دبیرخانۀ بین‌المللی ایکوموس را از برنامه‌های ۱۸  آوریل خود مطلع سازید تا بتوانیم آنها را در وبگاه ایکوموس منتشر کنیم و فعالیت‌های شما را به اطلاع اعضای خانوادۀ ایکوموس در سرتاسر جهان برسانیم.
لطفاً این اطلاعات را به [email protected]  (در ایران به [email protected]) با قالب زیر ارسال کنید (لطفاً جملات کوتاه باشند تا امکان ارائۀ آنها به اختصار میسر باشد) و در عنوان ایمیل خود از عبارت «۱۸ April event- your Committee» استفاده کنید.

عنوان
چه کسی؟ سازمان دهنده
چه موضوعی؟ ارائه کوتاهی از رویدادها
چه زمانی؟
کجا؟ شهر، نشانی
اطلاعات تماس رسمی
پایگاه اینترنتی
ضمایم: پوستر یا بروشور
اگر با ارسال عکس یا تصویر مشارکت می‌کنید، لطفاً مطمئن شوید که حق انتشار عکس‌ها را در اختیار دارید و اطلاعات حقوقی عکس‌ها را در پیامی که به ایکوموس ارسال می‌کنید، بیفزایید و همراه آن تأییدیه‌ای مبنی بر امکان استفاده از آنها در وبگاه، شبکۀ اجتماعی، و گزارش‌های سالانه به صورت رایگان ارسال کنید.

مراجع اصلی

  • IDMS2020: https://www.icomos.org/en/focus/18-april-international-day-for-monuments-and-sites
  • ICOMOS International ‘Diversify/Decolonise Heritage’ Kick-Off Workshop
  • https://www.icomos.org/en/178-english-categories/news/76590-icomos-engages-with-the-diversification-and-decolonisation-of-heritage
  • USICOMOS:
  • Past Webinars: https://usicomos.org/past-webinars/
  • ۲۰۲۰ Symposium: https://usicomos.org/past-symposia/2020-symposium/
  • ICOMOS Virtual Advisory Committee Meeting 2020: National Committees Meeting, “Session 4: Monuments Associated with Oppression” (۲۲ October 2020)
  • ICCROM 31st GA 2019: https://www.iccrom.org/projects/thematic-discussion-decolonizing-heritage
  • UNESCO – World Heritage Center. Convention Text: https://whc.unesco.org/en/conventiontext/
  • ICOMOS Our Common Dignity Initiative – Rights Based Approach (Training Course, September 2020): https://www.icomos.org/en/focus/our-common-dignity-initiative-rights-based-approach/79294-heritage-communities-and-human-rights-training-course-tallinn-september-2020
  • ICOMOS Our Common Dignity Initiative – Rights Based Approach (Cultural Heritage Training, November 2020) https://www.icomos.org/en/focus/our-common-dignity-initiative-rights-based-approach/79853-human-rights-and-cultural-heritage-training-november-2020
  • ICOMOS SDGWG Webinar 4 – People + Peace: The Role of Cultural Heritage in Building a More Just and Peaceful World Through Education, Diversity and Community Inclusion (January 2021): https://www.icomos.org/en/focus/un-sustainable-development-goals/87424-icomos-webinar-series-sdgwg-webinar-4-society-people-peace

فراخوان مستندسازی معماری بومی ایران و پیشوازی از فصل بهار

بهار و معماری بومی ایران

ماه پایانی زمستان که نوید آمدن بهار و آیین‌های نوروزی را می‌دهد، در فرهنگ مردمان ایران بسیار ارجمند است.
این آیین‌ها در همۀ بخش‌های زندگی ایرانیان نشانه‌هایی دارد. بخشی از این نشانه‌ها کارهایی است که مردم ایران در ساختمان‌های خود در روستاها و شهرهایشان به پیشوازی از بهار انجام می‌دهند.
این کارها دگرگونی روزگار را، در اندیشۀ ایرانیان ابزاری برای پیراستن و نو کردن زیستگاه و شادی وخوش‌دلی، در همسویی با پیرامون‌شان، نموده است. 
کمیتۀ علمی معماری بومی ایکوموس ایران شما را به مستندسازی و مشارکت در فهم و معرفی این روند دعوت می‌نماید. 

کمیتۀ علمی معماری بومی ایکوموس ایران

انتشار ششمین شمارۀ گاهنامۀ کمیتۀ علمی معماری بومی ایکوموس ایران

ششمین شمارۀ گاهنامۀ کمیتۀ علمی معماری بومی ایکوموس ایران در بهمن ۱۳۹۹ منتشر شد.
در این شماره این مطالب را می‌خوانید:
درآمدی بر شناخت: معرفی روستای دوان /آیدا زارع مهذبیه و فاطمه حبیبی
مقاله: اهمیت توجه به میراث فرهنگی ناملموس در پروژه های مرمت و حفاظت از آثار باستانی/ آندره ماروتی
مقاله: گونه شناسی الگوی معماری بومی خانه، همساز با اقلیم در کرمان/ پیمان سلیمانی روزبهانی
مقاله: تبیین فنون اجرایی و سازه ای چوب در ابنیه تاریخی ایران/ فرشته درویش زانوسی
ترجمه: من بختیاری شدم/ مریم باقری
روایت: خانه پدربزرگ/ گوهرشاد گوران و دیگران
روایت: کوچه سنگ تراش‌ها/ محمد محمودی
دیده بان: خانه ای در روستای سیاورز، تنکابن، مازندران/ شیما شاهرخی
اسکیس: در کوچه پس کوچه های ایران/ معراج شریفی
منتخب تصاویر معماری بومی  

عکس روی جلد:
روستای اصفهک، طبس، خراسان جنوبی، احسان حاجی‌رسولی‌ها.

دریافت نسخۀ الکترونیک گاهنامه

درگذشت دکتر فیروز باقرزاده

شادروان دکتر فیروز باقرزاده، متولد ۹ خرداد ۱۳۰۹ در تهران، روز پنج‌شنبه، ۱۶ بهمن ۱۳۹۹، در پاریس چشم از جهان فرو بست. او تحصیلات عالیۀ خود را در ایران، آمریکا، و فرانسه به انجام رساند و در تحولات سال‌های پایانی دهۀ ۱۳۴۰ مدیریت تشکیلات جدید مرکز باستان‌شناسی را بر عهده گرفت.

تأکید او بر ارتقای امر پژوهش در اجرای فعالیت‌های باستان‌شناسی، اتکا به نسل جوان باستان‌شناس، ایجاد آزمایشگاه مرکزی حفاظت و مرمت، برگزاری گردهمایی‌های سالانه به منظور معرفی فعالیت‌های باستان‌شناسی و چاپ نتایج آنها، توسعۀ موزۀ ملی و لغو قانون تقسیم اشیای حاصل از کاوش‌های بین‌المللی و جدیت در اجرای آن از ثمرات حضور او در مدیریت این تشکیلات بود.

مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران درگذشت دکتر باقرزاده را به خانوادۀ محترم ایشان، جامعۀ میراث فرهنگی کشور ، به‌خصوص باستان‌شناسان، تسلیت می‌گوید و از خداوند مهربان برای آن مرحوم طلب آمرزش می‌نماید.

دکتر فرزین فردانش به دیار حق شتافت

دکتر فرزین فردانش استاد دانشمند، متواضع و دوست داشتنی گروه معماری منظر دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی و عضو پیوسته موسسهٔ فرهنگی ایکوموس ایران به دیار حق شتافت. خبر درگذشت ایشان همهٔ همکاران و شاگردان او را در غمی جانکاه فرو برد. دانش وسیع و دقت علمی و تواضع و وارستگی او در محافل علمی و در کلاس های درس زبانزد همه آن هایی است که او را می شناسند. کتاب ها و مقالات متعددی از نامبرده به صورت تألیف و ترجمه در مجلات و نشریات علمی کشور به چاپ رسیده است. ترجمه گزارش مقدماتی پروژه استحکام بخشی و مرمت قلعه دختر و آتشکدهٔ فیروزآباد، تهیهٔ فرهنگ چهارزبانه واژگان پایه کنوانسیون میراث جهانی، راهنمای ضوابط منظر راه های کشور، تحلیل فرهنگی خانه سلماس تبریز، آبادان: شهرسازی و معماری …  و افزایش تاب آوری بافت تاریخی عودلاجان گوشه ای از فعالیت های علمی اوست. او مشاور دفتر منطقه ای یونسکو در ایران بود و نقش سازنده ای در تهیه طرح جامع منظر فرهنگی بم داشت. از خداوند مهربان برای خانواده گرامی، همکاران و شاگردان و دوستداران پر شمار او صبر و شکیبایی و برای روح بزرگ او شادی و آرامش ابدی خواستاریم. یاد و نامشان گرامی.

پیام تسلیت کمیتۀ علمی استادکاران و فناوری‌های کهن به مناسبت درگذشت استاد اکبر کاراندیش


اوست باقى

مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران درگذشت استاد اکبر کاراندیش را به خانوادۀ محترم وی، دوستان و همکاران و همۀ دوستداران میراث فرهنگی ایران تسلیت می‌گوید.

استاد اکبر کاراندیش (۱۳۲۰ ـ ۱۳۹۹) ازبازماندگان استادان برجستۀ کاشیکارى است که فراگیرى این حرفه را از هفت سالگی نزد استاد کریم قهرمانى، استاد گره‌چینى آغاز نمود و با همت و کوشش عالی بر این هنر تسلط یافت. او طى نزدیک هفتاد سال خالق آثار کاشیکاری بسیار ارزشمند در بقاع متبرکه و بناهاى تاریخى فارس بود که هر یک از آنها نشانگر توانایى فوق‌العادۀ ایشان است. برخی از آثار کاشیکاری زنده‌یاد کاراندیش عبارتند از: گنبد على ابن حمزه (ع)، سردرمسجدآقااحمد، سردر قدیمى بقعۀ شاه داعی‌الله، ایوان حضرت شاهچراغ (ع). همچنین رسمى‌بندى سردر قدیمى بقعۀ حضرت شاهچراغ (ع) و تعمیرات باغ قوام و بسیاری کارهای مهم دیگر یادگار اوست.

روانش شاد و راهش مستدام باد.

کمیتۀ علمی استادکاران و فناوری‌های کهن
موسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران
بهمن ۱۳۹۹

تسلیت به مناسبت درگذشت استاد محمد اسماعیل مهربان

استاد محمد اسماعیل مهربان از استادکاران به نام خراسان دار فانی راوداع گفت.

وی از استادکاران برجستۀ خراسان و متولد سال ۱۳۳۰ در نیشابور بود. او که از ابتدای نوجوانی و در دهۀ چهل کار خود را در بازسازی آرامگاه فردوسی در شهر توس آغاز کرد، در بیش از چهل سال در بخش عمده‌ای از ساخت، محوطه‌سازی، باز پیرایی، مرمت، و تعمیر آرامگاه‌های مفاخر فرهنگی ایران در خراسان، نظیر آرامگاه خیام نیشابوری، آرامگاه عطار نیشابوری، آرامگاه بیهقی، آرامگاه ابن یمین فریومدی، آرامگاه ملاهادی سبزواری، یادبود کاشفی در سبزوار؛ و نیز مرمت بناهای تاریخی متعددی چون کاروانسرای فخر داوود، قصر خورشید کلات نادری، و مسجد جامع آن، مسجد جامع گناباد، برج علی‌آباد کاشمر ،رباط شرف، و بسیاری از آثار و بناهای تاریخی دیگر خراسان حضور داشته است.

استاد مهربان نقشی برجسته در اقدامات عمرانی و مرمت بناهای تاریخی در منظر تاریخی فرهنگی توس داشت، و علاوه بر نقش‌آفرینی در اقدامات انجام شده در مجموعۀ آرامگاه فردوسی؛ در حفاظت، مرمت، و بازسازی ارگ و کهندژ تابران توس، حصار و باروی تابران توس، بنای موسوم به هارونیه، مسجد مدرسۀ مکشوفه در تابران، برج اخنگان، برج رادکان، و خانه‌های تاریخی در کنگ نیز حضوری موثر داشت.

استاد مهربان از جمله استادکاران بسیار خوشنام خراسان در رشتۀ سفت‌کاری بود. او از دورۀ نوجوانی کار در حوزۀ فرهنگ و میراث فرهنگی را آغاز و عمر خویش را مصروف پاسداری از کیان فرهنگی ایران نمود. توان مدیریت او در کارگاه‌ها و مهربانی او در کنار قدرت حرفه‌ای و علاقه به فرادادن زبان‌زد بود. استاد به حق آموزگار بسیاری از کارگران و کارشناسان بوده است. ضایعۀ از دست دادن او برای شاگردان، همکاران، و دوستانش دردناک و برای میراث فرهنگی ایران، و به‌ویژه خراسان، جبران‌ناپذیر است.

مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران ضمن عرض تسلیت در گذشت این استاد مهربان  به خانوادۀ گرامی و همۀ دوستدارانش ،برای او که عمر خویش را مصروف حفظ فرهنگ این سرزمین کرد از درگاه ایزد یکتا آمرزش مسئلت دارد. باشد که روح  این استاد مهربان قرین مهر و لطف واسعۀ حضرت حق قرار گیرد.