معرفی کارگروه اهداف توسعۀ پایدارایکوموس جهانی و ایکوموس ایران

 

میراث فرهنگی فقط یادبود و یادمان نیست، بلکه نقشی اساسی در رفاه جوامع دارد و به‌منظور دستیابی به رشد اجتماعی ـ فرهنگی و به‌خصوص در راهبردهای بازتوان‌بخشی پس از دوران کرونا در سطوح بین‌المللی، ملی، و محلی باید به نحو شایسته در نظر گرفته شود. هم|زمان با آغاز «دهۀ اقدامِ» سازمان ملل برای «دستورالعمل ۲۰۳۰»، فعالیت‌های ایکوموس به‌منظور حمایت از نقش میراث فرهنگی در دستیابی به اهداف توسعۀ پایدار به طرز چشمگیری رو به افزایش است. اهداف توسعۀ پایدار (SDGs)، شامل مجموعۀ هفده هدف منسجم جهانی است که به‌عنوان «نقشۀ راهی برای دستیابی به آینده‌ای بهتر و پایدارتر برای همگان» طراحی شده است. این هدف‌ها در سال ۲۰۱۵ به تصویب رسیدند و مقرر شده است که تا سال ۲۰۳۰ اجرا شوند. کارگروه اهداف توسعۀ پایدار ایکوموس فعالیت‌های گستردۀ خود را از سال ۲۰۱۹ آغاز کرده که شامل توسعۀ مشارکت و حمایت تا بسیج کمیته‌های علمی و ملی است.
فعالیت‌های عمومی در سال ۲۰۱۹ برای مشارکت‌ها و حمایت‌های خارجی، شامل تدوین اسناد سیاست‌گذاری و رویدادها بود، که عبارتند از: «رویکرد نمونۀ استانداردهای زیست‌محیطی و اجتماعی برای برنامه‌های سازمان ملل»، بیانیۀ سازمان غیردولتی به پلتفرم جهانی برای کاهش خطر بلایا (GPDRR)، گزارش گزارشگر ویژۀ سازمان ملل در زمینۀ حقوق فرهنگی در «حقوق فرهنگی و فضاهای عمومی»، کنفرانس یونسکو «فرهنگ ۲۰۳۰، توسعۀ روستایی-شهری: آیندۀ روستاها و شهرهای تاریخی» در میشان، کارگاه «میراث جهانی و توسعۀ پایدار در آفریقا: اجرای سیاست ۲۰۱۵» در جزیرۀ روبن. از جمله اسناد و رویدادهای علمی نیز می‌توان به این موارد اشاره کرد: سمینار جهانی سالزبورگ «چه آینده‌ای برای میراث فرهنگی؟» کنفرانس «تفکر و برنامه‌ریزی آینده در مدیریت میراث» برگزارشده توسط کرسی یونسکو در آیندۀ میراث در دانشگاه لینئوس ، کافه دانش (Knowledge Café) و پنل‌های سمپوزیوم ایکوموس با عنوان «میراث روستایی-مناظر و فراتر از آن» در مراکش و کنفرانس LED با عنوان «میراث و اهداف توسعه پایدار» برگزار شده توسط دانشگاه دلفت.

هفت اقدام اولویت‌دار

فعالیت‌های عمدۀ این کارگروه تحت «هفت اقدام اولویت‌دار» بر اساس برنامۀ اقدام ۲۰۱۷ ایکوموس «میراث فرهنگی و بومی‌سازی اهداف توسعۀ پایدار» تعریف شد: ۱) راهنمای سیاست‌های اهداف توسعۀ پایدار ایکوموس؛ ۲) تعامل با فروم سیاسی رده بالای سازمان ملل (HLPF)؛ ۳) ارتباطات ملی و بومی‌سازی اهداف توسعۀ پایدار؛ ۴) تعامل با میراث جهانی و توصیه‌های منظر شهری تاریخی (HUL)؛ ۵) تقویت مشارکت‌های شهری و تعامل با دستور کار جدید شهری؛ ۶) معیارها و شاخص‌ها؛ و ۷) جذب سرمایه و منابع انسانی.

سند «میراث و اهداف توسعۀ پایدار:راهنمای سیاست‌گذاری برای فعالان حوزۀ میراث و توسعه»

این سند توسط کارگروه اهداف توسعۀ پایدار ایکوموس تدوین و در ۱۷ مارچ سال ۲۰۲۱ منتشر شد. سند مزبور به توان بالقوۀ‌ به‌کارگیری میراث برای کمک به دستیابی به توسعۀ پایدار اشاره دارد. سند راهنمای سیاست‌گذاری، تجارب علمی کارگروه اهداف توسعۀ پایدار ایکوموس و کمیته‌های تخصصی ایکوموس را در سطوح ملی و بین‌المللی به کار گرفته است. در میان تجارب جهانی این سند، پروژۀ کمپ‌های داوطلبانۀ میراث جهانی (یونسکو) نیز از ایران معرفی شده‌اند. این کمپ‌ها را گروه میراث فرهنگی سروسان با همکاری سازمان‌ها و نهادهای مختلف در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۹ در تقاطع دو اثر جهانی، یعنی «باغ پهلوان‌پور» و «قنات حسن‌آباد مشیر» برگزار کرد و به اهداف شمارۀ ۶ (آب سالم و تأسیسات بهداشتی)، ۴ (آموزش باکیفیت)، ۵ (برابری جنسیتی)، ۱۱ (شهرها و جوامع پایدار)، ۱۵ (زندگی روی زمین)، و ۱۶ (صلح، عدالت، و نهادهای توانمند) اشاره دارند.
آقای دکتر علی غفاری، استاد شهرسازی دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه شهیدبهشتی، مسئول کارگروه اهداف توسعۀ پایدار ایکوموس ایران؛ و سرکار خانم مهندس آمنه کریمیان، دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد بازسازی پس از سانحه، دبیر این کارگروه هستند؛ که به عنوان نمایندگان ایکوموس ایران با کارگروه اهداف توسعۀ پایدار ایکوموس جهانی همکاری می‌کنند.

چند نشانی مفید

نشانی سند میراث و اهداف توسعۀ پایدار:
https://www.icomos.org/en/focus/un-sustainable-development-goals/91455-icomos-releases-sustainable-development-goals-policy-guidance-for-heritage-and-development-actors
نشانی وبگاه کارگروه اهداف توسعۀ پایدار ایکوموس:
https://www.icomos.org/en/focus/un-sustainable-development-goals
نشانی حساب توییتر کارگروه اهداف توسعۀ پایدار ایکوموس
https://twitter.com/icomosSDG2030