خبرگزاری دانشجویان ایران – سرویس میراث فرهنگی


شهریار عدل گفت: جنگل‌های حرا قدیمی‌ترین جنگل‌هایی هستند که تاریخ به آن‌ها اشاره کرده است؛ ولی متأسفانه در پرونده‌ی حرا برای ثبت جهانی به این موضوع اشاره نشد. بنابراین باید کوشش کنیم، پرونده‌ی این جنگل‌ها را کامل کنیم.

به گزارش خبرنگار بخش میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، این عضو ایکوموس ایران امروز (چهارشنبه، ۲۹ تیرماه) در نشست اطلاع‌رسانی به‌مناسبت ثبت جهانی ۹ باغ ایرانی که در دفتر یونسکو در تهران برگزار شد، بیان کرد:‌ پس از انقلاب اسلامی، سه پرونده‌ی تخت جمشید‌، چغازنبیل و میدان نقش جهان را که پیش از انقلاب تهیه شده بودند، به مصر بردیم و آن‌ها را در فهرست میراث جهانی به ثبت رساندیم. سپس با پیش آمدن جنگ در کشور، اولویت‌ها برای ثبت جهانی آثار تغییر کرد.

 او ادامه داد: کنوانسیون یونسکو در آن زمان دچار تغییر و تحولاتی شد، این تغییر و تحولات دو رکن اساسی داشت که آثار تاریخی را به دو بخش طبیعی و فرهنگی تقسیم می‌کرد. اکنون شش رکن برای آثار فرهنگی و چهار رکن برای آثار طبیعی مورد توجه است.

وی به زنده شدن بحث ثبت آثار در فهرست میراث جهانی از دوران مدیریت جلیل گلشن در سازمان میراث فرهنگی اشاره کرد و گفت: در زمان جلیل گلشن، سازمان میراث فرهنگی به فکر زنده کردن پرونده‌ها افتاد و برخی پرونده‌های دیگر، مانند تخت سلیمان را در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کرد.

 به گزارش ایسنا، براساس اعلام روابط عمومی کمیسیون ملی یونسکو، قرار بود این نشست با هدف اطلاع‌رسانی به‌مناسبت ثبت ۹ باغ ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو و با حضور مسؤولان مربوط مانند یدالله پرمون ـ مشاور معاون ‌میراث فرهنگی در امور بین‌الملل ـ‌، محمدحسن طالبیان ـ مسؤول تدوین پرونده‌ی ثبت ۹ باغ ایرانی ـ ‌و چونلی هان ـ رییس دفتر منطقه‌یی یونسکو در تهران ـ برگزار شود، اما به‌دلیل حضور نداشتن آن‌ها، این نشست به‌شکل پرسش و پاسخ با محوریت ثبت آثار در فهرست میراث جهانی و با حضور برخی دوست‌داران میراث فرهنگی، چند عضو از سازمان جنگل‌ها و مراتع‌ و برخی اعضای ایکوموس ایران و ایکوم ادامه یافت.

 در ابتدای پاسخ و پرسش‌ها، چند پرسش درباره‌ی وضعیت سازه‌های آبی ـ تاریخی شوشتر پس از ثبت جهانی و‌ دلیل حذف شدن پرونده‌ی جنگل‌های حرا در حالی که این پرونده به‌عنوان یکی از پرونده‌های قابل ثبت به یونسکو معرفی شده بود، مطرح شد.

 شهریار عدل پاسخ بیشتر این پرسش‌ها را به سازمان میراث فرهنگی مربوط دانست و گفت: ما به‌عنوان اعضای ایکوموس ایران از سوی سازمان میراث فرهنگی نمایندگی نداریم که بخواهیم در این زمینه صحبت کنیم. مقامات مسؤول باید نظر ایکوموس را در این زمینه‌ها بپرسند. ایکوموس ایران به‌تنهایی مسؤول میراث فرهنگی این کشور نیست که همه‌ی کارها را در حوزه‌ی میراث فرهنگی انجام دهد. همچنین از آنجا که معمولا نظر ایکوموس پس از انجام همه‌ی کارها پرسیده می‌شود، ما نمی‌توانیم کار چندانی انجام دهیم.

 او درباره‌ی وضعیت پرونده‌ی جنگل‌های هیرکانی نیز بیان کرد: جنگل‌های هیرکانی بالاترین ارزش را دارند و بخش اعظم این جنگل‌ها در ایران است. به‌دلیل تعدد کسانی که در این پرونده باید تصمیم بگیرند، کارها در این زمینه به‌درستی جلو نمی‌رود. نمی‌خواهم از میراث فرهنگی دفاع کنم، ولی تا جایی که می‌دانم، دولت ایران ثبت آثار تاریخی را به میراث فرهنگی واگذار کرده، پس میراث فرهنگی پستچی این موضوع است.

 عدل همچنین با اشاره به قدیمی و بی‌نظیر بودن جنگل‌های جنوب کشور، اضافه کرد: با فرستاده شدن پرونده‌ی جنگل حرا به یونسکو، تلاش کردیم به آن کمک کنیم. جنگل‌های حرا قدیمی‌ترین جنگل‌هایی هستند که تاریخ به آن اشاره کرده است، ولی متأسفانه در پرونده‌ی ثبتی حرا به این موضوع اشاره نشد و باید پرونده‌ی این جنگل‌ها را کامل کنیم.

 در ادامه‌ی این نشست، محمدرضا سعیدآبادی ـ دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران ـ چند پرسش را مانند دلیل ورود سیاست به کمیته‌های جهانی‌، دلیل پیشنهاد دو اثر برای ثبت جهانی در هر دوره و علت توقف ۱۱ ساله‌ی ثبت جهانی آثار تاریخی ایران مطرح کرد.

 در این‌باره، عدل با تأکید بر این‌که من قیم میراث فرهنگی برای پاسخ دادن به این پرسش‌ها نیستم، گفت:‌ بحث سیاست، یک مسأله‌ی عمومی است و فقط به ایران ربط ندارد. متأسفانه در دوران جنگ، نمی‌شد انتظار داشت که رهبر یا نخست‌وزیر کشور، جبهه را رها و مسجد ساوه را در فهرست میراث جهانی ثبت کند. در آن زمان، اولویت‌های کشور موارد دیگری بودند؛ ولی پس از جنگ و در زمان آقای گلشن، انصافا موتور اصلی ثبت آثار در فهرست میراث جهانی توسط او دوباره روشن شد.

 او ادامه داد: هرچند در آن زمان امکانات محدودی داشتیم، ولی پرونده‌ها را اعتبارهایی حدود ۲۰۰هزار تا ۵۰۰هزار تومان و گاهی با یک‌میلیون تومان آماده می‌کردیم.

وی با اشاره به استفاده‌ی کشورهایی مانند فرانسه از فرصت به‌دست آمده برای ثبت آثارشان در فهرست میراث جهانی و در زمانی که ایران در ثبت جهانی آثار متوقف شده بود، اظهار کرد: در آن زمان، کشورهای دیگر به‌شکل مرتب آثار خود را ثبت جهانی می‌کردند. به همین دلیل، فشار بر مرکز جهانی زیاد شد و آن‌ها چاره را در این دیدند که بگویند، تعداد آثار برای ثبت محدود شود و قرار شد، هر سال هر کشور فقط یک اثر را برای ثبت جهانی داشته باشد.

عدل با تأکید بر این‌که این بحث فقط به ایران ضرر می‌زد، افزود: در سال‌های بعد، به یونسکو فشارهایی وارد شد تا این قانون عوض شود و سرانجام قانون از ثبت یک اثر به دو اثر تغییر کرد.

 به گزارش ایسنا، در این نشست فرهاد تهرانی ـ مدرس دانشگاه شهید بهشتی ـ نیز در سخنانی کوتاه با اشاره به وضعیت روبه نابودی بازارهای تاریخی در ایران، گفت: بازار تبریز یکی از بازارهای تاریخی سر پا در ایران است.

 او افزود: میراث طبیعی و فرهنگی در ایران به‌شکل تنگاتنگی با یکدیگر حرکت می‌کنند.

 ناصر نوروززاده چگینی نیز در سخنانی با تأکید بر این‌که بحث اصالت وقتی مفهوم می‌یابد که به حوزه‌ی تخصصی وارد شود، گفت:‌ در زمان ثبت یک اثر، باید پلان مدیریت در راهکارهای اولیه مد نظر قرار گیرد. کشوری که می‌خواهد یک اثر را در میراث جهانی به ثبت برساند، باید تعهد داشته باشد و آن تعهد مشخص شده باشد.

این باستان‌شناس بیان کرد: بحث ثبت منظرهای فرهنگی به این دلیل است که کشورها متوجه این قضیه باشند تا میراث خود را تلفیق دو بحث طبیعی و فرهنگی بدانند.

Comments are closed.