همان‌گونه که پیشتر گزارش داده بودیم، بنیاد گتی قرار بود مبلغی معادل هشتاد هزار یورو برای کمک به برگزاری نوزدهمین مجمع عمومی ایکوموس (که در دسامبر سال ۲۰۱۷ میلادی در دهلی برگزار شد) به ایکوموس جهانی اهدا کند. اما این بنیاد در زمانی بسیار نزدیک به موعد برگزاری مجمع عمومی، هنگامی که اطلاع یافت که یک عضو اهل سوریه (استاد پاره‌وقت رشتۀ معماری در یک دانشگاه دولتی سوریه) در مجمع عمومی شرکت می‌کند، ایکوموس جهانی را میان دو انتخاب مخیر گذاشت: منع حضور عضو مذکور از کشور سوریه، عودت کمک مالی. ایکوموس جهانی راه دوم را انتخاب کرد و برای تأمین هزینۀ برگزاری مجمع در فراخوانی از همۀ علاقمندان در سرتاسر جهان خواست که به صورت داوطلبانه مبلغی، هرچند اندک، کمک کنند. خوشبختانه میزان کمک‌های داوطلبانه به ایکوموس جهانی بسیار چشمگیر و بیرون از حد انتظار بود چندانکه از مرز صدهزار یورو هم گذشت. ایکوموس جهانی بخش اضافی کمک‌های دریافت‌شده را در صندوقی نگهداری خواهد کرد تا در موارد مشابه بتواند استقلال خود را حفظ کند.

موسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران ضمن تقدیر از این تصمیم ایکوموس جهانی در همراهی با فراخوان مذکور، مبلغی به ایکوموس جهانی اهدا کرد. اخیراً تقدیرنامه‌ای با امضای توشی‌یوکی کونو، رئیس ایکوموس جهانی، به‌پاس همراهی کیمتۀ ملی ایکوموس ایران دریافت شده که تصویر آن پیوست خبر است.

 

خبر مرتبط:
بنیاد گتی کمک مالی خود به ایکوموس جهانی را به علت حضور یک عضو اهل سوریه پس گرفت: طلب یاری برای تداوم استقلال ایکوموس به‌مثابه انجمن عام فرهنگی غیرسیاسی

 

 

داوطلبان می‌تواند هم‌اکنون پروژه‌های خود را برای جایزۀ سال سال ۲۰۱۸ یونسکو آسیا-اقیانوسیه ارسال کنند.

از امسال در یک دورۀ سه‌ساله، شهر اندیشه، یک گروه مالزیایی فعال در حفاظت شهری، با این برنامه همکاری خواهد داشت و میزبان هیئت داوران سالانۀ آن در شهر پنانگ مالزی خواهد بود.

جایزۀ سال ۲۰۱۸ یونسکو آسیا-اقیانوسیه برای حفاظت میراث فرهنگی، تلاش‌های افراد و نهادها که می‌تواند سرمشق قرار گیرد را، در حوزه‌های مرمت و حفاظت ساختمان‌ها، مکان‌ها، و آثار واجد ارزش میراثی در این منطقه گرامی می‌دارد. پروژه‌های برنده نمایانگر فهمی عمیق از مکان، دستاوردی محکم در فناوری، و تأثیرات اجتماعی و سیاسی مهم‌اند.
شرط شرکت در مسابقه به پایان رسیدن پروژه در طی ده سال گذشته است. از جملۀ موارد مناسب برای ثبت نام، می‌توان به خانه‌ها، بناهای تجاری و اداری، شهرها و روستاهای تاریخی، محوطه‌های باستان‌شناختی، و مناظر فرهنگی اشاره کرد.
اسامی برندگان در اوایل نوامبر (اواسط آبان ۱۳۹۷) در مقولات زیر اعلام خواهد شد: «جایزۀ پروژۀ برتر»، «جایزۀ پروژۀ ویژه»، «جایزۀ پروژۀ شایسته»، «جایزۀ پروژۀ شایان تقدیر» و «جایزۀ طرح جدید در بستر میراثی». جایزۀ اخیر به ساختمان‌های جدید برخوردار از طراحی ممتاز که به‌نحو شایسته با بستر تاریخی امتزاج یافته باشند، اعطا خواهد شد.

آخرین مهلت ثبت نام و ارسال پروژه‌ها ۱۵ مه ۲۰۱۸ (۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷) است.

 

برای ارسال پروژه‌ها و دیگر موارد مرتبط نگاه کنید به:
http://bangkok.unesco.org/content/apply-awards

برای آگاهی از برندگان دوره‌های پیشین نگاه کنید به:
http://bangkok.unesco.org/content/winning-projects

 

محراب زرین‌فام حرم امام رضا (ع) اثر محمد بن ابو طاهر (ابو زید) ۶۱۲ ه.ق

 

کارگاه کاشی زرین‌فام

 

مباحث:
ـ کاشیکاران و شیوۀ ساخت محراب‌ها، کاشی‌های برجسته، و کوکبی
ـ معرفی کاشی‌های کتیبه‌دار و نمونه‌های تاریخ‌دار آنها

 

مدرس:
استاد عبدالله قوچانی

 

زمان و مکان:
چهارشنبه، ۱۸ بهمن ۱۳۹۶، ساعت ۹:۳۰ ـ ۱۵:۳۰
تهران، خیابان امیرکبیر، نرسیده به چهارراه سرچشمه، کوچۀ شهید علیرضا جاویدی،
شمارۀ ۱۰۷، دفتر موسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران

نام‌نویسی: از ۲۷ دی تا ۱۱ بهمن
ظرفیت کارگاه: ۳۰ نفر (الویت با کسانی است که زودتر ثبت نام می‌کنند)
شرکت‌کنندگان گواهی شرکت دریافت خواهند کرد.

هزینۀ کارگاه: دویست هزار تومان (شامل پذیرایی)، برای دانشجویان نیم‌بها
برای اطلاع از چگونگی ثبت نام با دفتر موسسۀ ایکوموس ایران تماس بگیرید یا از طریق ایمیل با ما مکاتبه کنید:
تلفن: ۳۳۴۴۰۰۵۴
ایمیل: info@iranicomos.org

 

 

گزیدۀ شرح حال علمی استاد عبدالله قوچانی

عضو پیوستۀ مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران
پژوهشگر تاریخ دوران اسلامی، کارشناس آثار هنر اسلامی، کتیبه‌خوان، و سکه‌شناس دوران اسلامی

تحصیلات:
کارشناس ادبیات عرب و شریعت اسلامی
 کارشناسی ارشد تاریخ

سوابق و فعالیت های اجرایی:
ـ کارشناس مسئول متون اسلامی در موزۀ ملی ایران ( بخش اسلامی و بخش سکه و مهر)، پژوهشکدۀ زبان و کتیبه‌ها و گویش (گروه اسلامی) پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی (۱۳۵۵-۱۳۸۴).
ـ مشارکت  در شناسایی، قرائت، بازخوانی، و پژوهش کتیبه‌های بناهای دوران اسلامی، سکه‌ها، و سایر یافته‌های مکتوب  دوران اسلامی از کاوش‌های باستان‌شناختی  و به غیر از آن.
ـ همکاری و مشارکت با موزه‌های معتبر جهان در کارشناسی آثار دوران اسلامی، چاپ و انتشار کتاب، کاتالوگ و برگزاری نمایشگاه و مساعدت با  سایر مراکز دانشگاهی و موسسه های علمی – پژوهشی معتبر دنیا در زمینه هنر اسلامی و آثار مکتوب این دوران.

فعالیت‌‌های آموزشی:
ـ تدریس در دورۀ کارشناسی ارشد  دانشگاه تهران، آزاد، دانشگاه محقق اردبیلی، مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی
ـ برگزاری کارگاه‌های آموزشی در زمینۀ کتیبه‌های دوران اسلامی و سکه‌شناسی
ـ مشاوره و مساعدت دانشجویان مقاطع دکتری و غیر آن مشغول به تحصیل در دانشگاه‌های داخل و خارج کشور

سخنرانیها و  انتشارات:
ـ سخنرانی‌های بسیاری در زمینۀ تاریخ و آثار هنر اسلامی و سکه‌شناسی و سکه‌پژوهی در مراکز دانشگاهی، موزه‌ها، و مراکز علمی ـ پژوهشی  داخل و خارج کشور
ـ انتشار بیش از ۵۰ مقاله در این زمینه در مجلات و نشریات معتبر داخل و خارج کشور (به زبان‌های فارسی، انگلیسی، و آلمانی)

کتابها:
ـ کتیبه‌های سفال نیشابور
ـ خط کوفی معقلی در مساجد باستانی اصفهان
ـ مقدمه‌ای بر هنر کاشیگری ایران (با همکاری محمدیوسف کیانی و فاطمه کریمی)
ـ اشعار فارسی کاشی‌های تخت سلیمان
ـ گنجینۀ سکه‌های نیشابور مکشوفه در شهر ری
ـ گنبد سلطانیه به استناد کتیبه‌ها
ـ بررسی کتیبه‌های مسجد جامع گلپایگان
ـ کتیبه‌های مسجد جامع و امامزاده عبدالله شوشتر (با همکاری مهناز رحیمی‌فر)
ـ بررسی کتیبه‌های برخی بناهای یزد
ـ بررسی کتیبه های مسجد جامع ساوه
ـ گلچینی از هنر دوران اسلامی (با همکاری زهره روحفر)
ـ شعارهای سکه‌های دورۀ اسلامی
ـ احادیث کاشی‌های زرین‌فام حرم امام رضا (ع)
ـ شعارهای سکه‌های دورۀ اسلامی (ترجمه از عربی)
ـ کتیبه‌های سنگ قبرهای موزۀ هکمتانه (زیر چاپ است)
ـ کاشی‌های زرین‌فام جزیرۀ کیش (زیر چاپ است)
ـ گنجینۀ سکه‌های نیشابور مکشوفه در شهر ری (به زبان انگلیسی، زیر چاپ است).

 

کمیتۀ آموزش ایکوموس ایران برگزار می‌کند:

سخنرانی اول:
شیوۀ مرمت گنبد حرم مطهر امام علی (ع) با نگاهی به ضرورت احیای فناوری‌های سنتی
ـ دکتر علیرضا بهرمان

 

سخنرانی دوم:
عمارت خسرو در قصر شیرین: 
ساسانی یا اسلامی؟
ـ دکتر یوسف مرادی

 

زمان و مکان:
سه‌شنبه ۲۶ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۵ – ۱۷
تالار دکتر شیرازی
تهران، خیابان ولی‌عصر، جنوب پارک ساعی، شماره ۲۱۶۹.
مرکز هنرپژوهی نقش‌جهان

کتاب بین دو زمین‌لرزه، نوشتۀ سر برنارد فیلدن، ترجمۀ زنده‌یاد دکتر باقر آیت‌الله‌زاده شیرازی که در سال ۱۳۸۳، پس از زمین‌لرزۀ ویرانگر بم به همت موسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران منتشر شد، هنوز یکی از راهنماهای مهم برای برنامه‌ریزی پیش از زلزله و اقدام در هنگام خطر زمین‌لرزه به‌شمار می‌رود.
توجه خوانندگان عزیز را به مقدمۀ نویسندۀ فقید کتاب، سر برنارد فیلدن، جلب می‌کنیم:

مقدمه
زلزله‌های حاصل از تغییر مکان پوستۀ زمین می‌تواند خرابی‌های ویرانگری را موجب شود. به‌رغم مجموعه اطلاعات رو به گسترش دربارۀ طبیعت زلزله‌ها، نمی‌توان با اطمینان دربارۀ زمان دقیق وقوع زلزله و یا شدّت آن پیش‌بینی لازم را کرد. تنها می‌توان احتمال این بلیّه را پیش‌بینی کرد؛ ولی نه از تکرار زلزله‌ها می‌توانیم بکاهیم و نه از شدت آنها. تنها کاری که قادر به انجام آنیم این است که در جهت آرام کردن ویرانگری بالقوۀ آن، احتیاط‌هایی اتخاذ کنیم. علاوه بر ضرورت مبرم حفاظت از زندگی انسان‌ها، باید مسئولیت حمایت از آثار و بناهای تاریخی را نیز به عهده گیریم. پیش از این از خسارت‌های عظیم وارده به ساختارهای مهم تاریخی فرهنگی رنج برده‌ایم.
زلزله‌ها به سبب قدرت ویرانگرشان غالباً ناگهانی و غیرمترقبه‌اند و ویرانی گسترده و جبران‌ناپذیری که به میراث فرهنگی وارد می‌سازند با دیگر بلایا متفاوتند. آمادگی برای زلزله و رویارویی با مسایل آن در محدودۀ تکالیف سازمان‌های محلی، ایالتی، و ملی (یا مرکزی) قرار می‌گیرد. سازمان‌های مسئول مراقبت از اموال فرهنگی را در این کتاب راهنما، دستگاه اجرایی و مدیران آنها را به عنوان مجریان نام می‌بریم. در واقع این دستگاه‌های اجرایی هستند که می‌توانند و باید گام‌های اساسی را برای نجات انسان‌ها و اموال فرهنگی به هنگام بروز حادثه بردارند.
آمادگی در برابر زلزله باید در برنامه‌ریزی پیشامدهای عمومی دیگر، انواع بلایا خصوصاً آتش، سیل، و غارتگری، گنجانده شود. با از پیش برنامه‌ریزی کردن، امکان جلوگیری از اتلاف وقت به هنگام وقوع بلیّه فراهم می‌آید.
خوشبختانه حفاظتِ اموال فرهنگی از مهارت‌ها، فنون، و مصالح مختلفی که برای نجات جان‌ها و ساختن بناهای جدید استفاده می‌شود، بهره می‌برد. در نتیجه، حفاظت از میراث فرهنگی ما ضرورتاً به مفهوم رقابت با دیگر عملیات التیام‌بخش در شرایط پس از وقوع بلیّه به علت قلّت منابع نمی‌تواند تلقی گردد.
بالا بردن مقاومت بناهای تاریخی در برابر زلزله باید در یک برنامۀ زمان‌بندی شدۀ منظم نگهداری پیوند خورد؛ برنامه‌ای که بر پایۀ معاینات دوره‌ای، مخصوصاً توسط معماران و مهندسان آموزش دیده، استوار باشد. مجریان در حوزه‌های زلزله‌خیز باید از انجام یک چنین معاینات و فراهم آوردن فهرست جامعی همراه با مستندات تفصیلی که پیش از وقوع زلزلۀ بعدی تهیه می‌گردد، اطمینان حاصل نمایند.
هنگامی که حوادث طبیعی ــ تندبادها، طوفان‌ها، گردبادها، سیل‌ها، سوزبادهای شدید، بهمن‌ها، و جز آن ــ رخ می‌نماید زیرساخت‌های جامعه غالباً کارآیی خود را از دست می‌دهد، به همین جهت مرمت کامل بناهای تاریخی ممکن است سال‌ها پس از حصول اولین کمک‌ها به طول انجامند.
از این رو این کتاب راهنما سه حوزۀ مرتبط با مجریان را مورد بررسی قرار می‌دهد:
چه اقدامی پیش از وقوع زلزله، چه کاری را فوراً، و چه عملیاتی را در درازمدت باید انجام داد؟
کاربرد توصیه‌های ارائه‌شده در این کتاب راهنما باید مشکلاتی که از سیستم‌های مختلف دولتی، اعمال قانونی اجرایی متفاوت، فرایندهای برنامه‌ریزی مختلف، الگوهای متنوع مالکیت، و دیگر رفتارهای فرهنگی متفاوت، سرچشمه می‌گیرد را در خود جای دهد؛ ولی هیچ یک از این موارد مجری را از اجرای اصول توصیه شده برای نجات جان انسان‌ها و نیز اموال فرهنگی نباید مانع شود.
بسیاری از این اموال، بناهای تاریخی خواهند بود، بسیاری از این اموال حتی اگر کلبه‌ای کوچک باشد، حاوی اشیای ارزشمند میراث فرهنگی هستند. اقدام پیش‌گیرانه تکلیف، و مسئولیت مجریانی است که دوراندیشی آنها را باید ارج نهاد و به رسمیت شناخت. آمادگی برای سوانح در برابر این تمایل طبیعی مردم که «این سانحه در اینجا رخ نخواهد داد یا در زمان ما نخواهد بود» چالشی را طلب می‌کند. به‌هرحال تنها سیاست مسئول این است که به صورت مستمر و موثر برای زلزلۀ احتمالی برنامه‌ریزی و کار شود. علاوه بر این، هر زلزله باید فصل مهم دیگری در مجموعۀ دانش در حال گسترش ما را تشکیل دهد. تعمیر و بازسازی پس از آخرین زمین‌لرزه باید مطالعه شود. درس‌ها باید به‌طور مستمر آموخته شوند و همیشه آگاه باشیم که بین دو زمین لرزه به سر می‌بریم.

سر برنارد فیلدن

برای اطلاعات بیشتر:
http://www.iranicomos.org/?page_id=21

 

کمیتۀ آموزش ایکوموس ایران برگزار می‌کند:

 

سخنرانی اول:
دارالاربعۀ بم:
نگاهی به منظر فرهنگی گستردۀ میراث جهانی بم
ـ لیلا فاضل

سخنرانی دوم:
قنات قصبۀ گناباد:
مدیریت آن و چالش‌های پیش رو
ـ محمدرضا محمودی

 

زمان و مکان:
سه‌شنبه ۱۲ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۵ – ۱۷
تالار دکتر شیرازی
تهران، خیابان ولی‌عصر، جنوب پارک ساعی، شماره ۲۱۶۹.
مرکز هنرپژوهی نقش‌جهان

 

کمیتۀ بین‌المللی علمی چوب ایکوموس (IIWC) با خرسندی اعلام می‌کند که در جلسه‌ای در نوزدهمین مجمع عمومی شورای بین‌المللی یادمان‌ها و محوطه‌ها (ICOMOS) که در تاریخ ۱۵ دسامبر ۲۰۱۷ در دهلی برگزار شد، «اصول حفاظت میراث ساخته‌شدۀ چوبی» به تصویب رسید. این اصول جدید جانشین سند قبلی مربوط به سال ۱۹۹۹ می‌شود.

متن کامل رای ایکوموس چنین است.
نوزدهمین مجمع عمومی ایکوموس:
این مجمع با توجه به لزوم به‌روز کردن «اصول حفاظت ساختمان‌های تاریخی چوبی» که در دوازدهمین مجمع عمومی در مکزیک به تاریخ اکتبر ۱۹۹۹ به تصویب ایکوموس رسیده‌بود، و با تأیید روند به‌روز رسانی که در گوادالاخارا مکزیک (۲۰۱۲) آغاز شد، و در هیمه‌جی ژاپن (۲۰۱۳) و فالون سوئد (۲۰۱۶) ادامه یافت، و با تأیید پیشنهادی که برای پشتیبانی پذیرش «اصول حفاظت میراث ساخته‌شدۀ چوبی» در جلسه هیئت مدیرۀ ایکوموس در مارس ۲۰۱۷ مطرح شد و همچنین در پی پیشنهاد کمیتۀ مشورتی در یازدهم دسامبر ۲۰۱۷؛ «اصول حفاظت میراث ساخته‌شدۀ چوبی» را تصویب می‌کند. این اصول جدید جانشین سند قبلی مربوط به سال ۱۹۹۹ می‌شود. 

برای دریافت نسخۀ انگلیسی سند به این نشانی رجوع کنید.

نشست علمی ‌ـ ‌تخصصی | ۹۱

 

کمیتۀ آموزش ایکوموس ایران برگزار می‌کند:

 

سخنرانی اول:
کارگران ساختمانی
در گل‌نبشته‌های تخت جمشید
ـ دکتر عبدالمجید ارفعی

سخنرانی دوم:
بعد از زلزله: تهدیدها، تنگناها، و فرصت‌ها
(زلزلۀ آبان ۱۳۹۶غرب کشور)
ـ ناصر نوروززاده چگینی

زمان و مکان:
سه‌شنبه ۲۸ آذر ۱۳۹۶، ساعت ۱۵ – ۱۷
تالار دکتر شیرازی
تهران، خیابان ولی‌عصر، جنوب پارک ساعی، شماره ۲۱۶۹.
مرکز هنرپژوهی نقش‌جهان

مدتی است که گزارش‌هایی مبنی بر وجود صفحاتی در فضای مجازی با نام و نشان مؤسسه یا ایکوموس بین‌الملل دریافت می‌شود. باری دیگر تأکید می‌کنیم که مؤسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران افزون بر وبگاه آن (به نشانی iranicomos.org) تنها از طرقی که مرتباً در زیر پیام‌ها یادآور می‌شود، اخبار و آرای خود را منتشر می‌کند. نشانی این صفحات در اینستاگرام و گوگل‌پلاس و کانال تلگرام در صفحۀ اول وبگاه مؤسسه آمده است. سایر صفحات و کانال‌ها و گروه‌های به اسم موسسۀ فرهنگی ایکوموس ایران با این مؤسسه ارتباطی ندارند و طبعاً نظرات صاحبانشان را منعکس می‌کنند. همچنین به اطلاع می‌رساند که ایکوموس بین‌الملل هیچ انتشاراتی، اعم از مجازی و غیرمجازی، به زبان فارسی ندارد.

 

ایکوموس ایران در فضای مجازی:

https://telegram.me/iranicomosorg
Iranicomos.org
info@iranicomos.org
https://www.instagram.com/iranicomosorg/
https://plus.google.com/u/0/117367291634562588635/posts

 

 

ایکوموس و اتحادیۀ جهانی حفاظت از طبیعت (International Union for Conservation of Nature) با خرسندی اعلام می‌کنند که گزارش نهایی مرحلۀ دوم پروژۀ ارتباط حوزه‌های عمل (Connecting Practice project: Phase II) کامل شده و در این نشانی در دسترس قرار گرفته است. این پروژه در جستجوی روش‌های تازه و راهبردهای کاربردی برای شناخت و حمایت از ارتباط متقابل میراث طبیعی و فرهنگی در آثار میراث جهانی است.

مرحلۀ نخست این پروژه (۲۰۱۳ ـ ۲۰۱۵) با به‌کاربستن رویکردی محلی ـ جهانی در سه اثر میراث جهانی در مغولستان، اتیوپی، و مکزیک انجام شد. مرحلۀ دوم پروژه درس‌های آموخته شده از مرحلۀ نخست را به اقدام‌های کاربردی ترجمه کرد و در چگونگی دستیابی به فهمی بهتر از شخصیت در هم تنیدۀ ارزش‌های طبیعی، فرهنگی، و اجتماعی آثار کاوش کرد. در این مرحله دو بازدید میدانی به منظر فرهنگی پارک ملی هورتوبادی (Hortobágy National Park) در مجارستان و محوطۀ طبیعی ـ فرهنگی پارک مالوتی‌ـ‌دراکنسبرگ (Maloti-Drakensberg Park) در آفریقای جنوبی برگزار شد؛ همچنین گزارش‌هایی از کاربرد «بستۀ کاربردی ارتقای میراث ما» (Enhancing Our Heritage (EoH) Toolkit) در سوییس و فنلاند دریافت شد. این بسته شامل شامل روش‌شناسی‌ای برای ارتقای کارآیی مدیریت میراث است که در حین اجرای این پروژه در مورد چند اثر میراثی به کار بسته شد. گزارش نهایی مرحلۀ دوم، نتایج به دست آمده، درس‌های آموخته شده، و مشکلات پدید آمده در مسیر کاربرد این روش معرفی شده است. ارتباط حوزه‌های عمل اکنون به مرحله‌ای رسیده که اقدامات مورد نظر آن لازم است در سیاست‌ها، خط مشی‌ها، و سایر برنامه‌ها لحاظ شود.

نسخۀ گزارش‌های مرحله‌های اول و دوم را از این پیوند دریافت کنید:
گزارش مرحلۀ اول
گزارش مرحلۀ دوم.